Pagsangpit ni Libulan: Editoryal nga Manipesto sa Panginahanglan og Antolohiyang Queer sa Habagatan

Critical Essay by The Editors |

Walay makapangutana sa among pagpili sa pinulongan ug sa genre. Ang lokal nga katitikan o literature (panagsang gimarkahan og “regional” sa mga nabuta sa sentrong panglantaw sa oryentasyon, nga unta dapat tawgong nagkalain-laing Nasodnong katitikan), kining katitikang lokal usa sa mga bahin sa among mahuknayon ug malalangong interes. Mosuwat tag mga balak, prosa, gumalaysay ug drama sa pinulongang Binisaya. Mobasa sab og mga katitikang sinuwat sa Binisayang pinulongan. Mao kami nagkugi aron makamugna ug makasabot sa bag-ong mga saysay o asoy ug mga ideyolohiya kon diin nasilo ang among interes.

Masulob-ong hunahunaon, nga adunay tinong kahasol nga mihatag sab og kalisang: may kakulang. Adunay kal-ang o gintang nga tataw namong nakita apan wala kini nahatagan og atensiyon ug wa sab kini na adres. Bisan sa pagdagsang sa banggiitang mga magsusulat sa Binisayang katitikan nga silang Vicente Vivencio Bandillo, Junne Canizares, Austrelgena Espina-Moore, Marcel Navarra, Arturo PeƱaserada, Ester Tapia, Macario Tiu, Don Pagusara, ug Gardiopatra Quijano nga ang katahom ug istilo makita nas mga obra nilang Corazon Almerino, Richel Dorotan, Cindy Velasquez, ug ubp., apan ang queer nga kailhanan sa katitikan sa nasod nga gisulat sa Binisayang pinulongan nagpabiling kuwang sa representasyon ug hapit di nalang gani makita.

Diri misulod ang Libulan Binisayang Antolohiya sa Katitikang Queer. Mitanyag kining mga magsusulat nga queer ug kaanib nga straight gikan sa Kabisay-an ug Mindanao og bantawan o entablado nga ang pagka-queer ug pagkalahi sa uban kay gisaulog. Pinaagi niining antolohiya nga mapatik kausa sa duha ka tuig, mitanyag sab kinig benyu sa mga magsusulat nga queer, queer nga karakter o persona sa mga obra, ug sensibilidad nga queer nga midawat sa tanang genre, nga wa miilag word-limit o kon halinonon ba kinis publiko o magbabasa. Pinaagi niining yanong antolohiya, mihatag kitag espasyong dili kasangaran nga ang magsusulat ug ang ilang mga sinulat minugna pinaagi sa ekspiremento ug kining mga obra gisukod ang limitasyon sa mga genre ug pinulongan nga alang sa mga magsusulat kini angayan.

Kami matinud-anong naglaom nga mamahimo ang Libulan nga usa ka ganghaan alang sa usa ka rebolusyon sa katitikan. Ang Binisaya usa ka pinulongan sa mga mamaayo ug banggiitang magsusulat apan gamay ra sa ilang mga obra (ug atong mga obra) ang nabasa kaysa sa Ingles o Tagalog nga mga sinuwat, kay lagi ang pilianan sa mga magbabasa limitado. Ang mga nasodnong katitikan sa Binisayang pinulongan padayong misaad ug gibarongan ang kining mga saad sa pipila na ka mga siglo. Ug kami gustong ipadayon ang kining mga saad alang sa mga magbabasa ug mga magsusulat.

Kini usa ka adbokasiya, usa ka pakigbisog sa Nasodnong katitikan dili lang sa Iningles o sa Tagalog. Ang Nasodnong katitikan kay kinahanglang multilingual, usa ka repleksiyon sa kamatuoran ug konteksto sa mga tawo gawas sa Manila o ulohan.

Unya, unsa naman? Sa atong nahibaw-an dili kita kinahanglang makontento sa unsa ray naandan.

Kini ang saktong takna nga kita molugwa.